رسول خدا ( ص ) ابو بكر را از امارت حجاج نيز عزل كرده و على را بدان مامور نمود و اين بهتانى است صريح و مخالف با يك مساله عمليى كه خاص و عام از آن با خبرند . بلكه حق مطلب اين است كه على ( كرم اللَّه وجهه ) مكلف به يك امر مخصوصى بوده ، و در سفر مورد بحث تابع ابى بكر و او امير الحاج و مامور به اقامه يكى از اركان اجتماعى اسلام بوده است ، چه تبعيتى از اين بهتر كه حتى وقت و زمان انجام وظيفه را هم ابو بكر براى على تعيين مىكرده و همانطورى كه در روايات گذشته مشاهده شد مىگفته است : « يا على برخيز و رسالت رسول خدا را به اين مردم برسان » و همانطورى كه در روايت ابو هريره تصريح بر اين مطلب بود كه به ساير پيروانش مىگفت : « برخيزيد و على را كمك كنيد » روايت مزبور را صحيح بخارى و مسلم و ديگران نقل كرده‌اند . صاحب المنار سپس مساله امارت ابى بكر را دنبال كرده و با آن و همچنين به اينكه ابى بكر نزديك وفات رسول خدا ( ص ) در محراب آن حضرت به نماز ايستاد استدلال كرده است بر اينكه ابى بكر در ميان تمامى اصحاب رسول خدا ( ص ) از همه افضل بوده « 1 » . اما اينكه گفت : « با اينكه اخبار داله بر وجوب تبليغ دين به حد استفاضه است . . . » معلوم مىشود كه وى معناى كلمه وحى را كه فرمود : « لا يؤدى عنك الا انت او رجل منك » آن طور كه بايد نفهميده و نتوانسته است ميان آن و ميان « لا يؤدى منك الا رجل منك » فرق بگذارد ، و در نتيجه خيال كرده است اطلاق وحى مزبور با وجوب تبليغ دين بر غير رسول خدا ( ص ) و خاندانش از ساير مسلمين منافات داشته ، و لذا در مقام برآمده كه اطلاق مزبور را به وسيله اخبار مستفيضه اى كه دلالت مىكند بر وجوب تبليغ دين بر همه مسلمانان دفع كند ، و آن را مقيد و مخصوص نقض و الغاء پاره اى از پيمانها سازد ، و به همين منظور حكم الهى را به يك سنت عربى تبديل نموده ، و همين اشتباه وادارش كرده كه خيال كند كسانى كه كلمه وحى را بر اطلاقش باقى گذاشته‌اند از يك امرى كه نزديك به ضرورى در نزد مسلمين است غفلت ورزيده‌اند ، و آن امر ضرورى وجوب تبليغ بر عامه مسلمين است ، تا آنجا كه براى ضرورى بودن آن به روايات صحيح بخارى و مسلم و غير آن دو تمسك كرده كه در آنها دارد رسول خدا فرمود : « حاضرين به غائبين ابلاغ كنند » و حال آنكه همانطورى كه از نظرتان گذشت معناى جمله وحى اين نيست كه صاحب المنار فهميده .

--> ( 1 ) تفسير المنار ج 10 ص 161